ESG in 2027: 5 ontwikkelingen die je duurzaamheidsagenda bepalen

Na twee jaar Omnibus-onderhandelingen is er meer duidelijkheid over de Europese duurzaamheidsregels, al liggen nog niet alle details vast. Terwijl de rapporteringsverplichtingen eenvoudiger worden, bereiden bedrijven zich voor op nieuwe eisen voor producten en toeleveringsketens, krijgt CO₂ een prijs en worden klimaatrisico's zichtbaarder. Wat betekent dat voor jouw bedrijf in 2027? We zetten de vijf belangrijkste ESG-ontwikkelingen op een rij en bekijken welke stappen je nu al kunt zetten.

‍

November 13, 2026
No items found.

Je klanten worden strenger dan de wet

Door de Omnibus vallen veel bedrijven buiten het toepassingsgebied van de CSRD, maar hun klanten blijven wel ESG-informatie opvragen. Grote afnemers willen bijvoorbeeld CO₂-cijfers per product, een EcoVadis-score of antwoorden op uitgebreide vragenlijsten. Ze hebben die gegevens nodig voor hun eigen rapportering, klimaatdoelen en aankoopbeleid. Een groot deel van hun uitstoot zit in hun toeleveringsketen (scope 3), en die kunnen ze alleen in kaart brengen en verminderen met cijfers van hun leveranciers.

‍

De vrijwillige rapportagestandaard groeit daarbij uit tot de maatstaf. Wat vroeger de VSME heette, is sinds dit jaar de Voluntary Standard (VS), vastgelegd in een gedelegeerde verordening. Die standaard begrenst ook welke duurzaamheidsinformatie CSRD-plichtige bedrijven mogen opvragen bij hun leveranciers. Heb je maximaal 1.000 medewerkers? Dan mogen CSRD-plichtige klanten vanaf boekjaar 2027 niet méér informatie bij je opvragen dan de VS voorschrijft. Bij commerciële vragenlijsten en beoordelingen zoals EcoVadis beslist je klant, als vanouds, zelf welke informatie hij bij je opvraagt.

‍

Ook de due-diligencewetgeving zet de toeleveringsketen onder druk. De Europese zorgplichtrichtlijn (CSDDD) geldt vanaf 26 juli 2029 voor bedrijven met meer dan 5.000 medewerkers en een wereldwijde netto-omzet van meer dan 1,5 miljard euro. Die bedrijven zullen hun aanpak van risico's in de keten moeten uitwerken, wat gevolgen kan hebben voor hun leveranciers. Om mensenrechten- en milieurisico's in te schatten, hebben ze immers informatie nodig van hun zakenpartners.

‍

Wat doe je nu?

‍

Bundel je ESG-data in één basisdossier, opgebouwd volgens de VS. Zo kun je dezelfde onderbouwde cijfers hergebruiken voor verschillende klantvragen. In ons artikel over ESG-voorbereiding voor bedrijven die niet CSRD-plichtig zijn lees je hoe je dat aanpakt.

Duurzaamheid verschuift naar het product

Steeds meer Europese regels stellen eisen aan producten, verpakkingen en de informatie die je daarover verstrekt. Welke verplichtingen voor jou gelden, hangt af van wat je op de markt brengt, je rol in de keten en specifieke regelgeving. Ook kleinere bedrijven kunnen ermee te maken krijgen, omdat vooral telt wat je verkoopt en minder hoe groot je bedrijf is.

‍

De belangrijkste productregels voor 2027:

‍

  • EmpCo – De richtlijn die bepaalt dat milieuclaims tegenover consumenten specifiek en aantoonbaar moeten zijn, geldt sinds 27 september 2026. 2027 wordt het eerste volledige kalenderjaar waarin toezichthouders de toepassing controleren.

    Lees ook: EmpCo-deadline in zicht: wat pak je eerst aan?

‍

‍

‍

  • ESPR en digitaal productpaspoort – De verplichtingen onder de ecodesign-verordening worden productgroep per productgroep vastgesteld, te beginnen met ijzer en staal (voorzien in 2026). Het verbod op de vernietiging van onverkochte kleding en schoenen geldt sinds juli 2026 al voor grote ondernemingen. Voor bepaalde batterijen geldt vanaf 18 februari 2027 een digitaal batterijpaspoort onder de batterijverordening.

    Lees ook: De ESPR en het digitaal productpaspoort: wat je moet weten

‍

  • Forced Labour Regulation – Vanaf 14 december 2027 mogen producten die met dwangarbeid zijn gemaakt niet meer op de EU-markt worden gebracht of vanuit de EU worden uitgevoerd.

‍

Wat doe je nu?

‍

Breng per productgroep in kaart welke regels gelden en welke data je ervoor nodig hebt. Veel informatie komt in verschillende dossiers terug, zoals gegevens over de herkomst van grondstoffen, over de samenstelling van producten en over leveranciers.

CO₂ krijgt een prijs en klimaatdoelen krijgen nieuwe spelregels

CBAM, het koolstofgrensmechanisme van de EU, zit sinds 1 januari 2026 in de definitieve fase. Vanaf februari 2027 kopen importeurs van onder meer staal, aluminium, cement en kunstmest CBAM-certificaten. Tegen 30 september 2027 moeten ze hun eerste jaarlijkse aangifte indienen, met de ingebedde emissies van de CBAM-goederen die ze in 2026 invoerden, en de overeenkomstige certificaten inleveren. De prijs van de certificaten volgt die van de Europese emissierechten. Voor importeurs wordt CO₂ zo een rechtstreekse kostenpost.

‍

Lees ook: CBAM: van nieuwe klimaatregel naar strategisch voordeel

‍

Ook ETS2, het emissiehandelssysteem voor gebouwen en wegvervoer, komt dichterbij. Het systeem start in 2028, maar de veilingen van emissierechten beginnen al in januari 2027. Brandstofleveranciers kunnen die kosten doorrekenen. Dat kan gevolgen hebben voor de energie- en transportkosten van je bedrijf, bijvoorbeeld voor de verwarming van gebouwen en voor je wagenpark.

‍

Tegelijk veranderen de methoden om klimaatdoelen vast te leggen. Het Science Based Targets initiative (SBTi) publiceerde in juni 2026 versie 2.0 van zijn Corporate Net-Zero Standard. Vanaf 1 februari 2027 kunnen bedrijven targets volgens die nieuwe versie laten valideren. De nieuwe versie legt meer nadruk op doelen voor de korte termijn en op de uitvoering ervan.

‍

Ook het GHG Protocol herziet zijn rekenregels, onder meer voor scope 2 en scope 3. Dat kan gevolgen hebben voor de manier waarop je emissies berekent en klimaatclaims onderbouwt.

‍

Wat doe je nu?

‍

Breng de mogelijke impact van CO₂-beprijzing op je begroting voor 2027 en de jaren daarna in kaart. Ga ook na of je klimaatdoelen en berekeningsmethoden nog aansluiten bij de standaarden die je gebruikt.

Rapportering wordt stuurinformatie

Voor bedrijven die onder de CSRD vallen, wordt rapporteren eenvoudiger. De herziene European Sustainability Reporting Standards (ESRS), die gelden vanaf boekjaar 2027, bevatten 61 procent minder verplichte datapunten. Bedrijven krijgen ook meer ruimte om zelf te bepalen wat relevant is.

‍

Dat betekent niet dat duurzaamheidsinformatie minder belangrijk wordt. De focus verschuift van het jaarlijkse duurzaamheidsverslag naar betrouwbare ESG-data om je beleid en activiteiten het hele jaar door bij te sturen. Wie zijn energieverbruik, uitstoot of personeelscijfers per kwartaal opvolgt, ziet sneller waar het beter kan dan wie die cijfers één keer per jaar verzamelt voor het rapport.

‍

Geïntegreerde datasystemen en AI-toepassingen kunnen helpen om gegevens te verzamelen, te verwerken en te controleren. Verlies daarbij de voetafdruk van AI niet uit het oog: datacenters verbruiken veel energie en water.

‍

Wat doe je nu?

‍

Ga na of je dubbele materialiteitsanalyse en rapporteringsaanpak nog aansluiten bij de herziene ESRS. Bepaal vervolgens welke KPI's je daadwerkelijk nodig hebt om je duurzaamheidsbeleid te evalueren en bij te sturen.

‍

Lees ook: Dubbele materialiteitsanalyse: van check-box naar strategisch kompas

Klimaatadaptatie komt op de risicokaart

Fysieke klimaatrisico's zoals droogte, wateroverlast en hitte vormen een groeiende bedreiging voor de continuïteit van bedrijfsactiviteiten. Denk aan een productiesite die door waterschaarste minder grondwater mag oppompen, of een leverancier die na een overstroming tijdelijk niet kan leveren.

‍

Aan zulke risico's besteden banken en verzekeraars ook aandacht wanneer ze de weerbaarheid van bedrijven beoordelen. Dat bepaalt mee hoe zij het risico van een lening of verzekering inschatten.

‍

Wat doe je nu?

‍

Breng de klimaatrisico's voor je belangrijkste sites en leveranciers in kaart. Bepaal vervolgens welke risico's de grootste impact op je activiteiten kunnen hebben en welke maatregelen mogelijk zijn.

‍

Lees ook: Waarom jouw onderneming een klimaatrisicoanalyse en adaptatieplan nodig heeft‍

De focus verschuift van het jaarlijkse duurzaamheidsverslag naar betrouwbare ESG-data om je beleid en activiteiten het hele jaar door bij te sturen.

Klaar om je ESG-aanpak voor 2027 scherp te stellen?

Elk van deze ontwikkelingen vraagt om duidelijke keuzes: welke risico's verdienen prioriteit, welke gegevens heb je nodig en waar moet je je aanpak bijsturen?

‍

Pantarein helpt je om die vragen te beantwoorden en je duurzaamheidsbeleid om te zetten in een concreet plan:

‍

  • Duurzaamheidsstrategie en roadmap: we vertalen nieuwe regels en verwachtingen naar een roadmap met duidelijke prioriteiten voor 2027 en later.
  • Supplier engagement: we helpen je om leveranciers te betrekken en de juiste duurzaamheidsdata uit je keten te verzamelen.

‍

Wil je weten welke ontwikkelingen je in 2027 zeker moet opvolgen, en wat ze betekenen voor je bedrijf? Schrijf je dan in voor ons webinar ‘2027: de need-to-knows voor sustainability managers en CEO’s’ op 10 december 2026.

‍

Of neem contact op via mail@pantarein.be voor een vrijblijvend gesprek met onze experts.