Dubbele materialiteitsanalyse: van check-box naar strategisch kompas

2026 is het jaar waarin de dubbele materialiteitsanalyse (DMA) van compliance-oefening naar strategisch instrument evolueert. Waar in 2024 de DMA nog vooral een CSRD-verplichting was, investeren organisaties nu in een pragmatische herziening van hun materialiteitsanalyse. En terecht: bedrijven die hun DMA strategisch inzetten bouwen aan concurrentievoordeel, betere risicobeheersing en toekomstgerichte besluitvorming.

February 24, 2026
Dubbele materialiteit

Wat is dubbele materialiteit: een opfrissing

Voor wie nog niet volledig vertrouwd is met het concept: dubbele materialiteit bekijkt ESG-thema's vanuit twee perspectieven:

  • Impactmaterialiteit (inside-out): welke positieve of negatieve impact heeft jouw organisatie op mens, milieu en samenleving?
    Bv. CO₂-uitstoot van productieprocessen, arbeidsomstandigheden in de toeleveringsketen
  • Financiële materialiteit (outside-in): welke ESG-risico's en -kansen beïnvloeden de financiële prestaties van jouw organisatie?
    Bv. klimaatrisico's die productievestigingen bedreigen, reputatieschade door socialmedia-incidenten

Een thema is materieel wanneer het aan minstens één van beide criteria voldoet. Samen vormen ze een 360°-beeld van wat ertoe doet voor je bedrijf en zijn stakeholders: de basis voor je duurzaamheidsstrategie en -rapportering.

Waarom staat de DMA opnieuw centraal in 2026?

1. Jaarlijkse actualisatie wordt de norm

Voor veel CSRD-bedrijven staat 2026 in het teken van DMA-actualisatie. Na de initiële materialiteitsanalyse in 2024-2025 is het tijd om de resultaten te herbekijken en bij te sturen. Tal van externe evoluties beïnvloeden immers de materialiteit van bedrijven, denk aan:

  • Wijzigende wetgeving: nieuwe EU-regelgeving (bijv. CSDDD, PPWR, EmpCo …)
  • Geopolitieke verschuivingen: energiecrisis, handelsconflicten, onderbrekingen in de toeleveringsketen
  • Klimaatrisico's: toenemende fysieke risico's (droogte, overstromingen) in gebieden waar grondstoffen vandaan komen
  • Marktdynamiek: nieuwe concurrenten, veranderende markten, technologische disruptie
  • Stakeholderverwachtingen: verschuivende prioriteiten van investeerders, veranderingen in klantenvoorkeuren of -eisen

Ook interne evoluties maken het belangrijk om de vinger aan de pols te houden. Denk aan bedrijfsovernames of desinvesteringen, geografische expansie, productdiversificatie, strategische heroriëntatie (bv. transitie naar een circulair businessmodel) enzovoort.

Aanbeveling: plan jaarlijks een light review om te checken of materiële thema's nog actueel zijn.

2. Eerste DMA was een nulmeting: verfijning dringt zich op

Voor veel organisaties was de DMA in 2024–2025 een eerste keer, en fungeerde daardoor vooral als nulmeting. In de praktijk bleek dat data vaak nog niet matuur waren: ESG-informatie was niet altijd volledig of onvoldoende kwantitatief onderbouwd, waardoor de materialiteitsscoring niet altijd robuust en consistent was. Daarnaast was het begrip van het concept van dubbele materialiteit binnen organisaties nog jong.

Nu bedrijven beschikken over bijkomende data en praktijkervaring, en hun DMA konden benchmarken met hun peers, kunnen eerdere aannames herijkt worden. Een actualisatie van de DMA is geen pure herhalingsoefening, maar een noodzakelijke stap in de verdere professionalisering en strategische verankering van de materialiteitsanalyse.

Twijfel je of jouw DMA-scores nog robuust zijn? Neem contact voor een korte maturiteitsscan.

3. Auditors stellen strengere eisen

Externe auditors kijken met toenemende scherpte naar methodologische consistentie, datakwaliteit en bronvermelding, en het proces van besluitvorming. Een auditbestendige DMA vraagt om strakke documentatie en heldere beslissingscriteria. Daarin zetten veel bedrijven dit jaar een volgende stap.

Gereviseerde ESRS maken DMA pragmatischer

De herziene ESRS-standaarden, die vanaf medio 2026 geleidelijk worden uitgerold, leiden tot een fundamentele vereenvoudiging van duurzaamheidsrapportering. Ook de DMA mag een stuk praktischer worden aangepakt.

Starten vanuit je bedrijfsstrategie en sectorcontext volstaat om de voor jouw bedrijf relevante thema's te bepalen. Het management bepaalt de ESG-prioriteiten en vervolgens kan je gericht je stakeholders betrekken om het resultaat te challengen en te valideren. Langdurige bottom-upconsultaties zijn niet langer nodig, en ook een exhaustieve scoring van alle IRO's (impacts, risico's en opportuniteiten) en (sub)topics hoeft niet meer. Dit maakt dat bedrijven hun DMA sneller kunnen uitvoeren en veel gerichter kunnen inzetten door een heldere focus op wat écht materieel is.

Lees hier alles over de gereviseerde ESRS.

Strategische voordelen van een sterke DMA

Door de EU-Omnibus (2025) valt een grote groep middelgrote bedrijven uit de CSRD-verplichting. Toch zijn er goede redenen om vrijwillig een DMA uit te voeren:

Risicobeheersing en betere kapitaaltoegang: vroege detectie van ESG-risico's (water, klimaat, toeleveringsketen …) en integratie in Enterprise Risk Management. Sterkere ESG-ratings leiden dan weer tot betere voorwaarden bij groene financiering of om krachtiger op de radar te komen bij investeerders.

Efficiëntere en datagedreven resource-allocatie: een onderbouwde DMA helpt om budgetten te alloceren op basis van financieel belang én ESG-impact voor je bedrijf en zijn stakeholders.

Snellere innovatie: materiële thema’s zoals bv. circulaire businessmodellen triggeren nieuwe productontwikkeling en innovatieve businessmodellen.

Concurrentievoordeel en reputatie: overheidsopdrachten vereisen steeds vaker CSRD-conforme rapportering, terwijl B2B-klanten ESG-prestaties integreren in hun leveranciersselectie. Output van je DMA versterkt bovendien je duurzaamheidsclaims en helpt zo greenwashing-risico’s te vermijden.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet je je DMA actualiseren?

We raden jaarlijks een light review aan om de impact van nieuwe regelgeving, geopolitieke verschuivingen, interne wijzigingen en stakeholderprioriteiten te integreren. Om de 2 à 3 jaar is een grondigere herziening nodig.

Is een DMA alleen relevant voor CSRD-plichtige bedrijven?

Nee. Een DMA biedt strategische waarde voor alle organisaties die ESG-risico's proactief willen beheren of hun concurrentiepositie willen versterken.

Wat is de rol van AI bij DMA?

AI kan helpen bij stakeholder-analyse, thematische clustering van interviews en benchmarking met peers. De strategische beslissingen blijven echter menselijk. Context en nuance zijn daarbij cruciaal.

“Lamifil ziet rapportering, gebaseerd op een DMA, als een hefboom voor waardecreatie en vertrouwen. Dankzij onze duurzaamheidsinspanningen konden we al belangrijke contracten afsluiten met netbeheerders Elia en Infrabel in België en TenneT in Nederland. Ze leverden ons ook een betere EcoVadis-score op en droegen bij aan de verlenging van ons ISO 14001-certificaat.”

Filip Goris
CEO Lamifil

Klaar om jouw DMA naar een hoger niveau te tillen?

Pantarein begeleidt organisaties van eerste opzet tot strategische implementatie - met bewezen methodieken, sector-expertise en praktische focus.

Wat we bieden:

  • DMA-begeleiding volgens de vereenvoudigde top-downaanpak
  • Jaarlijkse DMA-actualisatie: light review o.b.v. externe en interne evoluties
  • ESRS Revised updates en herziening van je bestaande DMA
  • Vrijwillige DMA voor niet-CSRD-plichtige bedrijven
  • Stakeholder engagement workshops en surveys
  • Audit-voorbereiding en compliance-check
  • Strategische vertaling: van thema's naar KPI's, roadmaps en narratief

Neem contact op en ontdek hoe wij jouw organisatie begeleiden van compliance naar strategie.