1. De prijs van koolstof

‍

De handel in koolstofemissierechten (ETS) is een wereldwijd ingeburgerd systeem en steeds meer landen hanteren een vorm van koolstofbelasting, zoals het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) van de EU. Zo komt er de facto een prijs te staan op CO2-uitstoot. Een bedrijf dat zijn koolstofvoetafdruk sterk verlaagt, verwerft dus automatisch een concurrentievoordeel. Bovendien ontstaat er een markt voor ondernemers die anderen helpen om hun voetafdruk te verlagen. Ze kunnen daarbij een beroep doen op subsidies voor klimaatvriendelijke innovaties zoals het Europese Innovation Fund, gefinancierd met bijdrages uit het ETS.

‍

Als er een prijs staat op CO2-uitstoot, kan je ook geld verdienen door CO2 uit de atmosfeer te halen. Een mooi voorbeeld is carbon farming. Landbouwers slaan dan extra koolstof op in de bodem door onder meer: minder te ploegen, bepaalde gewassen te telen, compost te gebruiken en hagen of bomen aan te planten (agroforestry). De EU ondersteunt carbon farming via het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en ook de Vlaamse overheid biedt subsidies aan. Carbon farmers kunnen daarnaast nog koolstofcertificaten verkopen aan bedrijven. Bovendien is een koolstofrijke bodem vruchtbaarder en weerbaarder tegen klimaatextremen.

‍

2. Energie-en grondstoffenefficiëntie

‍

Je kan geen energie of grondstoffen produceren zonder impact op mens en milieu. Nu we die impact steeds meer in de prijs verrekenen, wint efficiëntie aan belang. Ondernemers die hun materiaal- of energiegebruik kunnen terugdringen, nemen dus voorsprong op de rest. Bovendien groeit er een aanzienlijke markt om innovaties in efficiëntie door te verkopen. Een brede blik is hierbij mooi meegenomen, want efficiëntie is niet beperkt tot je kernactiviteiten. Zuiniger omspringen met logistiek, verwarming, water, verpakking en zelfs verlichting kan voor allerlei bedrijven een mooie marge opleveren. De nobele ledlamp is daar een mooi voorbeeld van.

‍

3. Hernieuwbare energie

‍

Weinig producten kenden zo’n dramatische daling van de kostprijs bij een verhoging van de productie als zonnepanelen: -20% bij elke verdubbeling. Dat is een voorbeeld van Wright’s Law: als je iets in grote volumes kan maken, daalt de prijs. Zonne-energie is daar ideaal voor, want daarvoor gebruik je duizenden quasi identieke panelen i.p.v. één grote, ingewikkelde energiecentrale vol gespecialiseerde onderdelen.

‍

Die eenvoud en modulariteit zijn ideaal voor ondernemingen die zelf een deel van hun energie willen opwekken. Een eigen zonnepark is snel aangelegd, vergt nauwelijks onderhoud en gaat jaren mee. Voor grootgebruikers kan zelfs een eigen windturbine interessant zijn. Kijk maar naar pioniers in dit domein, zoals Colruyt. Door zelf hernieuwbare energie te produceren, ben je minder afhankelijk van volatiele energiemarkten, die je wel kan aanwenden om jouw surplus energie te verkopen.

‍

4. Elektrische mobiliteit

‍

Ook batterijen zagen de voorbije jaren een spectaculaire daling van de kostprijs. Eén van de gevolgen is dat elektrische voertuigen steeds voordeliger worden. Ze waren doorgaans al goedkoper in onderhoud en energiekosten en ondertussen gaan ze zelfs langer mee dan verbrandingsvoertuigen. Terwijl een tijdje geleden de overtuiging leefde dat bussen en vrachtwagens niet geschikt waren voor elektrificatie, staan ze nu op de rand van de grote doorbraak.

‍

Voor organisaties die een eigen bedrijfsvloot beheren, is het weliswaar een hele aanpassing. Maar er zijn grote potentiële voordelen, zeker als je elektrische voertuigen combineert met hernieuwbare energie en stationaire batterijen. Dan hebben we nog niks gezegd over de extra’s die je je medewerkers biedt onder de vorm van minder uitlaatgassen, minder geluidshinder, meer rijcomfort, een betere acceleratie …

‍

5. Nieuwe producten en markten

‍

De druk op producten met een grote (koolstof)voetafdruk groeit vanuit verschillende hoeken. Taksen en regelgeving maken ze duurder, consumenten willen milieuvriendelijkere alternatieven en werknemers willen trots zijn op de vruchten van hun arbeid. Diezelfde factoren spelen in het voordeel van lowcarbon producten. De sterkste talenten willen ze ontwikkelen en produceren, consumenten kopen ze met enthousiasme en producenten kunnen vaak beroep doen op premies, subsidies en koolstofcertificaten.

‍

Duurzame innovatie is niet beperkt tot het product zelf. Een mooi voorbeeld zijn productdienstsystemen, zoals lighting-as-a-service of een wasmachine abonnement. In zo een model is het voor de producent voordelig om in te zetten op een lange levensduur, betrouwbaarheid, herstelbaarheid en circulariteit. Bovendien kan de producent defecte producten terugnemen om de redenen voor het defect te analyseren. Wanneer een productdienstsysteem goed ontworpen is, wint iedereen. De consument, particulier of B2B, kan grote investeringen vermijden en hoeft zich geen zorgen te maken over garantie, onderhoud of defecten. De producent heeft een stabiel verdienmodel en een nauwere relatie met klanten.

‍

6. Boost voor de bouwsector

‍

Onze gebouwen zijn niet voorbereid op de nieuwe klimaatrealiteit. De Vlaamse langetermijnrenovatiestrategie bepaalt dat alle gebouwen tegen 2050 een EPC-label A moeten hebben en fossielvrij moeten verwarmen. Voorlopig beantwoordt slechts een kleine minderheid van alle woningen aan die doelstelling. We moeten drie keer sneller isoleren, renoveren en fossiele warmtebronnen vervangen, dan we nu doen. Bouwondernemingen die zich op zulke ingrepen toeleggen, zullen het de komende jaren druk hebben.

‍

7. Veerkracht in de waardeketen

‍

In tijden van natuurrampen, handelsoorlog, internationale sancties en meer aandacht voor arbeidsomstandigheden, is een veerkrachtige waardeketen belangrijker dan ooit. Dat begint bij een goed inzicht in je waardeketen en een constructieve relatie met je leveranciers. Due diligence, met andere woorden.

‍

Merk op dat due diligence regelgeving, zoals de CSDDD, de nadruk legt op constructieve langetermijnrelaties. Telkens nieuwe leveranciers zoeken om risico’s te ontlopen is kostelijk en op andere manieren riskant. Samen met je leveranciers werken aan hun veerkracht en ontwikkeling, levert jou zekerheid en een goed gerodeerde samenwerking op.